یخ نوردی (Ice Climbing) یکی از ورزشهای زمستانی مهیج هست که شباهتهای زیادی به کوهنوردی و صخرهنوردی داره. تفاوت یخنوردی با صخره نوردی دی این است که در این رشته ورزشی چالشهای در سرما و یخبندان داره. در این بخش از پلیرپرو با آشنایی این ورزش و تجهیزات و نکات ایمنی آن میردازیم.
معرفی یخ نوردی
این رشته ورزشی زیر مجموعه کوهنوردی هست که در آن یخ نورد از سطح های یخی مثل آبشارها و یخچالهای طبیعی یا مصنوعی صعود میکند. این رشته ورزشی یه دو دسته یخنوردی در کوهستان و یخ نوردی آبی تقسیم میشه. یخنوردی آبی روی صخرههای یخی و یخنوردی کوهستانی در کوههای یخ زده انجام میشه.
انواع یخ نوردی
- یخ نوردی در یخ کوهها
- یخ نوردی در یخ مسطح
- یخ نوردی در دامنه کوتاه کوهها با زاویه و شیب کم
- یخ نوردی عمودی
بهترین زمان برای یخ نوردی
بهترین زمان برای انجام این رشته ورزشی زمستان هست اما در بعضی از مناطق در فصل بهار و اوایل تابستان و پاییز امکان یخنوردی وجود داره.
تجهیزات یخ نوردی
- کلنگ یخ نوردی: این وسیله برای تکیه گاه و جلو رفتن در مسیرهای یخی استفاده میشه. این کلنگ از قسمتهای مختلفی مثل تیغه ، بدنه ، بیلچه ، سغمه و بند حمایت تشکیل شده. دونوع کلنگ کوتاه و بلند وجود داره که امروز ار کلنگ کوتا و سبک استفاده میشه.
- تبر یخ: تبر یخ شباهتهایی به چکش سنگنوردی و کلنگ بخ نوردی داره که نوک آن شبیه کلنگ و دسته آن شبیه چکش هست. تبر یخ برای تکیهگاه و حرکت روی مسیرهای یخی استفاده میشه.
- کرامپون: کرامپون های فلزی با تیغههای بلند در زیر کفش بسته میشه و مناسب برای حرکت روی مسیرهای یخی هست. کرامپون از سُر خوردن روی یخ جلوگیری میکنه و در سه مدل ساخته میشه که شامل کرامپون پیاده روری و کوهنوردی ، کرامپون برای صعود از آبشارهای یخی ، کرامپون یخ شکن هست
در مدل کرامپون برای صعود از آبشارهای یخی در جلوی کفش هم از تیغه استفاده میشه تا یخ نوردو روی سطح یخی ثابت نگه داره.
- لنگر برف: یکی دیگه از لوازم یخنوردی لنگر برف هست که مثل لنگر کشتی عمل میکنه. لنگر برف یک سیم بُکسل داره که به طناب وصل میشه و برای حمایت از یخ نورد هست.
- طنابها: طنابهای که تخصصی طراحیشدن برای یخنوردی، دینامیک هستند و انعطافپذیری خوبی دارند.
- بند یا تسمه ابزار یخنوردی: این بندها به ابزارهای یخنوردی وصل میشن تا در صورت افتادن ابزار، از سقوط آنها جلوگیری شود.
ورزش یخ نوردی در ایران
یخنوردی بهصورت محدود در گوشهوکنار ایران انجام میشود که هرکسی نمیداند برای شروع این رشته ورزشی به کدام مکان باید برود. در ادامه مطلب به چندین مکان مناسب برای این رشته ورزشی در ایران میپردازیم.
بهترین مکانهای یخ نوردی در ایران
| مکانها | آدرسها |
| یخچال یخار | استان مازندران – شهرستان آمل |
| یخجال دوبی سل | جبهه شمالی قله دماوند |
| یخچال سیوله | جبهه شمالی قله دماوند |
| یخچال اسپله | جبهه شمالی قله دماوند |
| یخچالی قله سبلان | استان اردبیل |
| یخچال علم کوه | رشته کوه البرز |
| آبشار یخی هملون | تهران – مسیر میگون به شمشک |
| آبشار آبنیک | تهران – شمیرانات |
| آبشار یخی سنگان | تهران – سولقان |
نکات ایمنی که باید در یخ نوردی رعایت شود :
- آشنایی با تکنیکها : یادگیری تکنیکهای صعود و فرود از مسیرهای یخی ضروری هست.
- بررسی مسیرها: بررسی دقیق مسیرهای یخی از نظر ایمنی یا احتمال ریزش ضروری هست.
- همراه بودن با راهنمای باتجربه: برای افراد مبتدی این رشته ورزشی همراهی با افراد باتجربه ضروری هست.
- همراه داشتن تجهیزات ضروری
مسابقات یخ نوردی
این مسابقات در سال ۲۰۰۲ که اولین جامجهانی یخ نوردی زیر نظر فدراسیون بینالمللی کوهنوردی و ورزشهای صعودی (UIAA) برگزار شد. این مسابقه که جامجهانی بخ نوردی حساب میشه به صورت سالانه برگزار میشه .
درجه بندی در یخ نوردی
در یخ نوردی از یک سیستم درجه بندی WI (Water Ice) استفاده میشه . در این سیستم از WI1 تا WI6 برای یخ های سخت فصلی درجه بندی میشه و برای شیبهای برفی تند به صورت جداگانه درجه بندی میشه.
اگر یخ دائمی و سالانه باشه از درجه AI (یخ آلپی) استفاده میشه بخاطر اینکه این مدل یخها محکمتر و از یخهای WI آسان تر هست.
درجه بندی (WI)
- WI1 : شیب کم و بدون نیاز به تجهیزات یخنوردی مثل بالارفتن از رودخانه یخ زده
- WI2: یخ با شیب ۶۰ درجه و وجود برآمدگی
- WI3: یخ با شیب پایدار ۷۰ درجه و برآمدگیهای بلند ۸۰ تا ۹۰ درجه
- WI4: یخ مداوم با شیب ۸۰ درجه
- WI5: مسیرهای طولانی و سخت
- WI6: مسیری بسیار فنی و بدون استراحت؛ و مسیری کوتاهتر که از WI5 اما شکنندهتر هست.
درجه بندی (M)
این نوع درجه بندی زمانی انجام میشه که مسیر یخنوردی از بخش های یخی و سنگهای خشک تشکیل شده . این درجه بندی از M1 تا M14 ادامه داره.
چه مهارتهایی برای یخ نوردی نیاز داریم؟
- خواندن مسیر
- استفاده از ابزارهای یخنوردی
- پروتکلهای ایمنی: یخنوردان باید با پروتکلها و روشهای اضطراری آشنا باشند.
- آمادگی ذهنی: یخنوردی نیازمند تمرکز ذهنی قوی و توانایی مدیریت ترس و استرس هست.
- آگاهی از خطر بهمن: یخنوردان باید عوامل خطر بهمن را بشناسند، مسیرهای ایمن را انتخاب کنند.
جمعبندی
به طور کلی، یخنوردی یک ورزشی مهیج و پرچالش است که نیاز به دانش، مهارت، تجهیزات مناسب و رعایت نکات ایمنی داره. با رعایت این نکات، میتونید از این ورزش زمستانی لذت ببرید .در این مطلب از پلیرپرو به آشنایی با این ورزش و تجهیزات آن و مسابقات جهانی ، انواع درجه بندی ، مکانهای مناسب این ورزش در ایران پرداختیم.
